Eivind Aarset i podróż między stylami

Z muzyką norweskiego gitarzysty Eivinda Aarseta spotkałem się pierwszy raz, słuchając albumu Dream Logic (ECM) nagranego przez duet Aarset–Jan Bang. Tych dwóch muzyków stworzyło kompozycje oparte na mrocznych, elektronicznych landscape’ach i dialogu między gitarą elektryczną z dużą liczbą efektów a instrumentami elektronicznymi z live samplingiem[i]. Dream Logic to podróż, w której eksperymentalna improwizacja łączy się z elektroniką i niekonwencjonalnym użyciem gitary elektrycznej. Delikatne tekstury, jakimi posługują się dwaj muzycy, stanowią trzon całej płyty – na ich bazie artyści kreują jej wyraz i charakter. Dream Logic należy do tych spokojniejszych albumów Aarseta, jednolitych i bardzo konsekwentnych stylistycznie.
 
 
Eivind Aarset operuje bardzo charakterystycznym brzmieniem – artysta wytworzył własny, unikalny język muzyczny, który ma swoje bardzo odległe korzenie w jazzie. Porusza się on jednak w stylistyce wychodzącej poza ramy tego gatunku; balansuje pomiędzy ambientem, noisem a rockiem i gatunkami składającymi się na fusion[ii]. Muzykę Aarseta trudno jednoznacznie zaszufladkować do konkretnego nurtu – jest to wyjątkowy artysta, którego styl czerpie wiele z undergroundu, elektroniki. Wszystko to składa się na charakterystyczny język muzyczny.
 
Eivind Aarset, fot. Piotr Szajewski || 12on14 Jazz Club
W ostatnim czasie w 12on14 Jazz Club w Warszawie dał koncert Eivind Aarset Quartet (Eivind Aarset – gitara elektryczna, Audun Erlien – gitara basowa, Erlan Dahlen – perkusja, Wetle Holte – perkusja/fender rhodes). Zespół zaprezentował materiał z albumu I.E. (Jazzland Recordings). Ich występ przybrał postać dwóch godzinnych setów. Po tak rozbudowanej prezentacji kompozycji zespołu można spokojnie powiedzieć, że ich wersja koncertowa wykroczyła ponad to, co utrwalone płycie – album zdaje się więc stanowić jedynie esencję tego, co tworzą muzycy.
 
Wetle Holte, fot. Piotr Szajewski || 12on14 Jazz Club
Utwór, który najbardziej zapadł mi w pamięć to Wanderlust – nuciłem go przez kilka następnych dni. Kompozycja składa się z trzech części – 1. The City Awake, 2. Overgrown, 3. View from Above – i każda z nich oparta jest na osobnym motywie melodycznym i rytmicznym. Bazą pierwszej części jest na przykład minimalowy motyw grany na ksylofonie. Nadaje on oryginalności kolorystyce utworu i jest swoistym groove’em, na którym zespół buduje swoje improwizacje.
 
 
Aarset, tak jak w innych swoich albumach, przemierza wraz z kwartetem rejony ambientu, noise’a, rocka i jazzu, lecz w przeciwieństwie do mrocznego i jednolitego Dream Logic, nieustannie buduje ogromną ekspresję, by następnie ją przełamywać i wprowadzać coraz to nowsze motywy. Album I.E., mimo cięższych brzmień w kompozycji Wanderlust czy Hidden/Feral, wprowadza momentami pogodniejszy nastrój i rozświetla ciemną kolorystykę brzmień zespołu. Jednak kompozycje takie jak Rask czy inne kreacje w wersji koncertowej opierają się na cięższych groove’ach, stylistyce quasi-rockowej oraz eksperymentalnej, co daje w rezultacie album z materiałem świetnej, ale dość mrocznej i wymagającej w odbiorze muzyki.
 
Erland Dahlen, fot. Piotr Szajewski || 12on14 Jazz Club
 
W grze Aarseta często pojawiają się długie, melodyczne dźwięki, przetwarzane przez liczne efekty gitarowe, które w sumie tworzą wielowarstwowe tekstury kolorystyczne. Norweski muzyk integruje swój styl muzyczny z pozostałymi muzykami, a jednocześnie wpływa na nich i tworzy wraz z nimi niepowtarzalny przekaz w postaci spójnego organizmu muzycznego.
 
Audun Erlien, fot. Piotr Szajewski || 12on14 Jazz Club
Warto wspomnieć jeszcze o tym, że Aarset współpracował z Nilsem Peterem Molvaerem – wybitnym trębaczem, który również porusza się w stylistyce okołojazzowej, bliżej elektroniki i undergroundu. Owocem ich współpracy jest między innymi wybitny album Khmer (ECM).
W połowie 2016 roku Aarset wydał płytę Atmospheres (ECM). Album nie ma jednego lidera, prezentuje za to bardzo ciekawe połączenie osobowości muzycznych: Tigran Hamasyan – fortepian, Jan Bang – elektronika, Arve Henriksen – trąbka i Eivind Aarset – gitara. Dwupłytowy album konfrontuje ze sobą klasyczną improwizację z wpływami muzyki ormiańskiej w wykonaniu Hamasyana, eksperymentalną elektronikę i live sampling Banga, osobliwe brzmienie trąbki Henriksena, który imituje flet, oraz gitarowe tekstury Aarseta. W efekcie tego powstały oryginalne i złożone kompozycje ocierające się o jazz, klasykę i awangardę.
 

[i] live sampling – to nagrywanie i edycja warstwy elektronicznej tworzonej podczas koncertu

[ii] fusion – w tym przypadku odnosi się do syntezy gatunków muzycznych, z których między innymi wywodzi się jazz-rock.
 
fotografie dzięki uprzejmości 12on14 Jazz Club w Warszawie || Wykonawcy: Eivind Aarset – gitara, elektronika Audun Erlien – gitara basowa Erland Dahlen – bębny, perkusja, elektronika Wetle Holte – bębny, perkusja, rhodes, elektronika fot. Piotr Szajewski
http://12on14club.com
grafika tytułowa: Andrzej Karałow – z koncertu Eivind Aarset Quartet w 12on14 Jazz Club w Warszawie (styczeń, 2017)

 

Powiązane artykuły
Keith Jarrett – Wizjoner improwizacji
Improwizacja – w ramach danej dziedziny artystycznej – nie jest niczym innym jak kreatywnym poszukiwaniem własnego wyrazu. Mowa tutaj oczywiście o spontanicznym dostosowaniu się artysty do klimatu panującego podczas koncertu. ...
Czytaj..
grafika tytułowa: Charlie Zielinski [edited] - Galapagos Islands, https://creativecommons.org/licenses/by/2.0/
„Kompozytorek nie ma…” – powiedziałam pod nosem jako mała dziewczynka, odkładając na półkę encyklopedię muzyczną. Na szczęście to już tylko wspomnienie z dzieciństwa. Kobiecy pierwiastek w historii muzyki staje się ...
Czytaj..
Frederic Leighton [Public domain], via Wikimedia Commons
Audycje muzyczne to przedmiot, który pojawia się w edukacji muzycznej przyszłego artysty w czwartej klasie szkoły muzycznej I stopnia. Następnie w różnych formach wędruje wśród innych przedmiotów aż do punktu, ...
Czytaj..
Sztuka a sprawa stanu
Często rozmawiamy o definicji sztuki, o tym, co przekazuje i jakimi sposobami; rzadko jednak zastanawiamy się, jaka jest jej funkcja i jakim celom służy w społeczeństwie. Sztuka zajmuje miejsce kluczowe dla ...
Czytaj..
Paint Urban Street City Graffiti Street Art Cool
Miniony wiek rozszerzył do ekstremum granice sztuki. Kiedy uczeni i krytycy stwierdzili, że pełnowartościowym dziełem może być pisuar albo pokryte fekaliami prześcieradło, odbiorcy stali się znacznie bardziej wyrozumiali. Dzisiaj długo ...
Czytaj..
Keith Jarrett – Wizjoner improwizacji
Kobiety muzyki współczesnej: Olga Neuwirth
Audycje muzyczne – jak pokazać dziecku zaczarowany świat
Sztuka a sprawa stanu
Geniusz czy hochsztapler? Fenomen Mra Brainwasha

ANDRZEJ KARAŁOW

Andrzej Karałow (1991) – pianista i kompozytor, laureat wielu polskich i międzynarodowych konkursów oraz stypendiów. Koncertuje w kraju i za granicą. Nagrania jego kompozycji zostały opublikowane na płytach DUX, Requiem Records, Ablaze Records, czy Kronikach Warszawskiej Jesieni. Pomimo, że muzyka klasyczna jest głównym polem jego działalności, pozostaje otwarty na eksperymenty z muzyką elektroniczną oraz alternatywnymi gatunkami. Łącząc techniki i inspiracje z różnorodnych obszarów sztuki, tworzy swój unikalny język muzyczny.